Home / Z życia "Civitas Christiana" / Postawy patriotyczne pokolenia Kolumbów na podstawie dokonań podharcmistrza „Szarych Szeregów” Czesława Korka

Postawy patriotyczne pokolenia Kolumbów na podstawie dokonań podharcmistrza „Szarych Szeregów” Czesława Korka

Pod takim tytułem w Oddziale Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana” w Sierakowie odbyły się wykłady dla młodzieży sierakowskich szkół – szóstych klas Szkoły Podstawowej i pierwszej klasy Liceum Ogólnokształcącego.

Jarosław Łoziński przedstawia historię phm. „Szarych Szeregów” Czesława Korka
Jarosław Łoziński przedstawia historię phm. „Szarych Szeregów” Czesława Korka

Wykładowi dla licealistów towarzyszyli członkowie „Civitas Christiana” oraz zaproszeni goście: pani Alina Prus z Zespołu Szkół w Sierakowie i pan Ryszard Jaskuła Prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Sierakowskiej.

Wykłady wygłosił Jarosław Łożyński – sierakowianin, wielki pasjonat historii regionu, redaktor Sierakowskich Zeszytów Historycznych, autor publikacji „Przywoływanie zapomnianych bohaterów – Czesław Korek, harcerz ‘Szarych Szeregów’”.

Jarosław Łożyński ukazał początki ruchu konspiracyjnego na terenie Sierakowa i okolic, zorganizowanego na przełomie lat 1940/1941. Mówił o środowisku „Szarych Szeregów”, które wyłoniło się ze struktur Związku Harcerstwa Polskiego i dzięki jego kontaktom. Podlegało rozkazom Okręgu Poznańskiego Związku Walki Zbrojnej.

Inspiratorem i kierownikiem powstania „Szarych Szeregów” w Sierakowie był phm.  Czesław Korek – przed wojną drużynowy 4. Drużyny Harcerskiej, urzędnik samorządowy, a podczas okupacji pracownik firmy handlu ziemiopłodami „Otto Vollmer”.

phm. „Szarych Szeregów” Czesław Korek
phm. „Szarych Szeregów” Czesław Korek

Phm. Czesław Korek z prowadzonej przez siebie 4. Drużyny Harcerzy im. Stefana Czarneckiego w Sierakowie zorganizował grupę konspiracyjną „Szarych Szeregów”, której zadaniem było zbieranie wszelkich ważnych informacji gospodarczych, informacji o dyslokacji niemieckich wojsk i żandarmerii, badanie nastrojów ludności niemieckiej i polskiej.

Raporty przewożone były do Poznania przez harcerzy-łączników lub Czesława Korka osobiście. Przeprowadzano również rozeznanie dla przygotowania miejsca zrzutów lotniczych na terenie Puszczy Noteckiej. Prowadzono również tajne nauczanie i zakonspirowane wypożyczanie książek polskich.

Jednym z celów „Szarych Szeregów” było sprawowanie opieki nad dziećmi, którym rodzice nie mogli poświęcać czasu z różnych przyczyn. Druhowie z „Szarych Szeregów” dbali o ich rozwój duchowy i intelektualny – zapobieganie ich demoralizacji i wynarodowieniu.

Według opracowania pana Mariana Woźniaka – mówił dalej pan Jarosław Łożyński – ważnym elementem konspiracyjnym były tzw. „skrzynki”. Na sieci owych „skrzynek” opierał się cały system łączności konspiracyjnej.

W latach 1942–1944 sieć skrzynek była zorganizowana w Poznaniu, ale lokalizację wszystkich skrzynek znała tylko jedna osoba. Sieć skrzynek do łączności z obwodami organizowały poszczególne inspektoraty rejonowe. Skrzynki łączyły też etapy każdej ze sztafet (etapowy systemem łączności konspiracyjnej). Dodatkowym zabezpieczeniem szczególnie ważnych „skrzynek” był system haseł i odzewów – zasady te często bagatelizowano i naruszano, co zwiększało liczbę dekonspiracji.

Następnie wykładowca omówił dokładnie działalność Czesława Korka, organizatora Ośrodka „Szarych Szeregów” w Sierakowie, żołnierza ZWZ AK.

Urodził się 6 lipca 1919 roku. W sierpniu 1932 roku otrzymał krzyż harcerski i od tego czasu idea życia harcerskiego stała się jego główną pasją. Po ukończeniu szkoły dokształcał się w trzyletniej szkole, po której rozpoczął praktykę w Zarządzie Miejskim w Sierakowie, jednocześnie kończąc kursy instruktorskie.

20 grudnia 1936 r. został mianowany kierownikiem drużyny sierakowskiej, a 10 grudnia 1938 roku podharcmistrzem. Własnoręcznie napisana przez niego lista członków 4. Drużyny Harcerskiej (która cudem zachowała się do dzisiejszych czasów) obejmuje 48 nazwisk chłopców w wieku od 10 do 19 lat.

Czesław Korek pod koniec lat trzydziestych był aktywnym członkiem Chóru im. Bolesława Dembińskiego w Sierakowie oraz duszą organizowanych w mieście zabaw.

W sierpniu 1939 roku z polecenia komendy Wielkopolskiej Chorągwi Harcerzy stanął w szeregach ochotniczej służby Pogotowia Narodowego. Po zajęciu Sierakowa przez Niemców Czesław Korek zabezpieczył dokumenty drużyny, sprzęt harcerski, zorganizował ośrodek konspiracyjny, nawiązał kontakt z środowiskiem harcerskim Międzychodu, Wronek i Poznania. Przez phm. Leona Borowiaka uzyskał łączność z Chorągwią Wielkopolską „Szarych Szeregów”, skąd otrzymał nominację na komendanta w Sierakowie. Dzięki wielokrotnej przepustce mógł co tydzień udawać się do Poznania, gdzie uczestniczył w odprawach konspiracyjnych, towarzyszyła mu w tych niebezpiecznych wyprawach Zosia Grzelka z Sierakowa.

Od wiosny 1942 roku nawiązał ścisłe kontakty organizacyjne z komendą AK w Sierakowie. Zaprzysiężony do AK w grudniu1942 roku przez ppor. Leopolda Marciniaka ps. Konrad otrzymał stopień podoficera czasów wojny i przydział do służby wywiadowczej Inspektoratu Rejonowego Zachód w Sierakowie, prowadzonego przez Bogdana Dąbrowskiego ps. Kret.

Na bazie stworzonej siatki wywiadowców harcerskich gromadził i przekazywał meldunki dotyczące ruchów wojsk niemieckich i produkcji na cele wojskowe w powiecie międzychodzkim. Działalność jego trwała do momentu aresztowania. Było ono początkiem wielkiej fali aresztowań w szeregach harcerskich, rozpoczętej w Poznaniu w kwietniu 1943 roku, która doprowadziła do zatrzymania w Warszawie naczelnika „Szarych Szeregów” Floriana Marciniaka.

Harcerska siatka została bezzwłocznie podporządkowana obwodowi Armii Krajowej, lecz działalność konspiracyjna środowiska ustała po masowych aresztowaniach przeprowadzonych przez Niemców 8 sierpnia 1944 roku. Wszyscy zatrzymani zostali przewiezieni do obozu w Żabikowie, skąd trafiali na przesłuchania do siedziby Gestapo w poznańskim Domu Żołnierza i tam po okrutnych męczarniach zsyłani do kolejnych obozów koncentracyjnych.

Czesław Korek aresztowany 7 lipca 1943 w miejscu pracy, osadzony został w kazamatach Fortu VII, do którego tego samego dnia Gestapo przywiozło Zygmunta Gracza, kierownika środowiska „Szarych Szeregów” w Międzychodzie.

Czesława Korka poddano wyjątkowo brutalnemu śledztwu, w siedzibie Gestapo w poznańskim Domu Żołnierza. Mimo nieludzkich tortur nie zdradził nikogo ze swych towarzyszy. 14 kwietnia został wysłany do obozu w Mauthausen-Gusen i otrzymał numer obozowy 64 493. Po 23 dniach pobytu w nieludzkim obozie Czesław Korek zmarł 8 maja 1944 roku, o godz. 7.30, mając zaledwie 25 lat.

Pośmiertnie został odznaczony przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Lecha Wałęsę Krzyżem Armii Krajowej, jego nazwisko umieszczono na pomniku poległych w Międzychodzie i na pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i AK w Poznaniu. Jego nazwisko widnieje także na tablicach pamiątkowych miasta Sierakowa przy Zamkowej 8 i w Panteonie Ziemi Sierakowskiej.

Młodzież z uwagą wysłuchuje wykładu
Młodzież z uwagą wysłuchuje wykładu

Uczestnicy wykładu z wielką uwagą wysłuchali opowieści o niezwykłym człowieku, harcerzu, patriocie, który nie oszczędził swojego młodego życia, poświęcając je dla walki o wolność i niepodległość Ojczyzny. Tacy ludzie tworzą tę niezwykłą i niezapomnianą historię swojej małej ojczyzny, a przez to rodzi się miłość do dużej Ojczyny. Jest to niewątpliwie wzór godny ukazywania i przypominania w procesie edukacji historycznej i patriotycznej młodego pokolenia współczesnych Polaków.

Przewodnicząca Rady Oddziału KSCCH w Sierakowie
Danuta Krystyna Sroka

 

 

 

(ec)

Dodaj komentarz