11 lipca 2026 roku w Szczecinku odbyły się obchody Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów oraz Ukraińską Powstańczą Armię na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej. Organizatorami obchodów było Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” Oddział w Szczecinku oraz NSZZ Solidarność, przy wsparciu członków Klubu Literackiego „OPAL”. O oprawę muzyczną zadbał Waldemar Tomaszewski. Obchody poprowadził dr Andrzej Sochaj, Przewodniczący Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana” Oddział w Szczecinku.
Uczestnicy zgromadzili się przy obelisku, który znajduje się przy I Liceum Ogólnokształcącym im. Księżnej Elżbiety w Szczecinku. Uroczystość rozpoczęła się odegraniem i odśpiewaniem „Roty”. Następnie po kilku słowach wprowadzenia dokonanego przez dra Andrzeja Sochaja odegrano i odśpiewano wszystkie zwrotki hymnu państwowego. Po odśpiewaniu „Mazurka Dąbrowskiego” i przywitaniu zaproszonych gości reprezentujących m.in. władze samorządowe wszystkich szczebli oraz organizacje pozarządowe, członkowie Klubu Literackiego „OPAL”, który działa w Szczecinku już 25 rok, odczytali dwa wiersze o tematyce związanej z rzezią wołyńską. Punktem kulminacyjnym obchodów było złożenie wieńców i wiązanek kwiatów przy obelisku upamiętniającym ofiary tej zbrodni. Na zakończenie dr Andrzej Sochaj odmówił modlitwę „Anioł Pański” w intencjach m.in. o pokój wieczny i o miłosierdzie Boże dla wszystkich zmarłych, a zwłaszcza za pomordowanych obywateli II RP, o pokój na całym świecie i między narodami. Następnie Waldemar Tomaszewski zagrał na trąbce utwór pt. „Cisza”.
Uczestnicy obchodów mieli przypięte kotyliony z kwiatem lnu. Jest on oficjalnym symbolem pamięci o ofiarach rzezi wołyńskiej ze względu na swoją krótkotrwałość, okres kwitnienia przypadający na lipiec oraz powszechność uprawy tej rośliny na dawnych Kresach RP. Kotylion został zaprojektowany w 2013 roku przez Jakuba Gorczycę pod egidą szczecińskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Pojedynczy kwiat lnu żyje wyjątkowo krótko – zazwyczaj zaledwie pół dnia. Doskonale obrazuje to nagłe i brutalnie przerwane życie tysięcy niewinnych ofiar. Przed II wojną światową len był rośliną masowo uprawianą na polach Wołynia. Zakwita w lipcu, czyli dokładnie w miesiącu, w którym w 1943 roku nastąpiło apogeum ludobójstwa (w tym tzw. krwawa niedziela 11 lipca). W psychologii barw kolor niebieski oznacza wytrwałość. Nawiązuje to bezpośrednio do niezłomnej postawy osób i rodzin, które przez dekady walczą o zachowanie oraz przywrócenie pamięci o tej tragedii. Len od wieków uosabiał czystość i prostotę. Cechy te symbolizują niewinność ofiar, którymi w większości byli bezbronni mieszkańcy wsi. Len jest powszechnie znany ze swojego działania kojącego i leczniczego co przypomina o upływającym czasie, który ma moc zabliźniania ran psychicznych i fizycznych oraz niesie nadzieję na ostateczne ukojenie cierpienia.
W latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz innych ukraińskich formacji nacjonalistycznych działających na ziemiach Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej (województwa wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie, poleskie) oraz obecnych województw lubelskiego i podkarpackiego dokonali zbrodni ludobójstwa na ludności II Rzeczypospolitej: polskiej, romskiej, ale również, co czasami nie jest wspominane, ukraińskiej.
W uchwale przyjętej 22 lipca 2016 roku Sejm oddał hołd ofiarom mordów na obywatelach II Rzeczypospolitej (Polakach, Żydach, Ormianach, Czechach i przedstawicielach innych mniejszości narodowych), dokonywanych w latach 1943–1945 przez ukraińskich nacjonalistów z szeregów OUN, UPA, SS-Galizien i innych formacji, jak i wyraził wdzięczność tzw. sprawiedliwym Ukraińcom, którzy odmawiali udziału w mordach i ratowali Polaków. Sejm wyraził również uznanie dla żołnierzy Armii Krajowej, Samoobrony Kresowej, Batalionów Chłopskich, którzy podjęli heroiczną walkę w obronie zagrożonej atakami ludności cywilnej.
Cześć Ich pamięci!
/mdk
