Rok 2026, uchwałą Senatu RP z 14 maja 2025, ustanowiony został Rokiem Błogosławionej Matki Elżbiety Róży Czackiej – prekursorki polskiej tyflologii.

Róża Czacka urodziła się 22 października 1876 roku w Białej Cerkwi (obecnie Ukraina). Była szóstym z siedmiorga dzieci Zofii z domu Ledóchowskiej i Feliksa Czackiego. Od dzieciństwa miała problemy ze wzrokiem, mimo licznych operacji, całkowicie traci go w wieku 22 lat po upadku z konia. Staje się to punktem zwrotnym w jej życiu. Uczy się alfabetu Braille’a, zapoznaje z najnowszymi osiągnięciami nauki o niewidomych, dużo podróżuje po Europie. Jako pierwsza w Polsce zajęła się systemową opieką nad niewidomymi. W 1910 r., z własnych funduszy, założyła schronisko dla niewidomych w Warszawie, przekształcone w 1911 w Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. Staraniem nowej instytucji powstają w Warszawie: ochronka, szkoła powszechna, warsztaty, biblioteka brajlowska oraz tzw. patronat, obejmujący na terenie miasta dorosłych niewidomych i ich rodziny.

Lata I wojny światowej Róża Czacka spędziła w Żytomierzu. Wówczas zaczęła myśleć o życiu zakonnym oraz o powołaniu nowego zgromadzenia, które służyłoby ludziom niewidomym. W 1917 roku Róża Czacka przyjmuje habit franciszkański i składa śluby wieczyste w III Zakonie św. Franciszka. W maju 1918 roku wraca do Warszawy jako siostra Elżbieta. Po uzyskaniu koniecznych pozwoleń przyjmuje kandydatki do nowego zgromadzenia, które od 1 grudnia 1918 roku zaczyna istnieć jako Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Jego charyzmatem staje się służba ludziom niewidomym i wynagradzanie za duchową ślepotę świata. Opiekunem duchowym Zgromadzenia i całego Dzieła zostaje ks. Władysław Korniłowicz.

W 1922 roku, dzięki otrzymanej darowiźnie ziemi w Laskach, Matka Elżbieta rozpoczyna budowę zakładu dla niewidomych. Powstaje tu także dom macierzysty Zgromadzenia. Do wybuchu II wojny światowej, Laski stają się nowoczesną placówką dającą niewidomym wychowankom wykształcenie podstawowe i zawodowe, pozwalające na samodzielne i niezależne finansowo życie, przywracające im ludzką godność. Laski stają się ośrodkiem duchowości franciszkańskiej, przyciągają ludzi poszukujących, na równych prawach współpracują tu ze sobą osoby niewidome, pracownicy świeccy i siostry zakonne.

We wrześniu 1939 roku, w czasie bombardowania Warszawy, Matka Czacka zostaje ranna w głowę i traci oko. Po powrocie do Lasek kieruje odbudową zakładu. W 1950 roku rozpoczyna się trwająca do śmierci choroba Róży Czackiej. Matka Elżbieta zmarła w opinii świętości 15 maja 1961 roku w Laskach. Została pochowana na cmentarzu, który znajduje się na terenie Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Laskach.

12 września 2021 roku Matka Elżbieta Róża Czacka została beatyfikowana wraz z kard. Stefanem Wyszyńskim, Prymasem Tysiąclecia, na wspólnej uroczystości w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie.

Źródło: laski.edu.pl; episkopat.pl

/mdk