Dorobek Prymasa Tysiąclecia, błogosławionego Stefana Wyszyńskiego, jest przedmiotem zarówno wydawnictw źródłowych, jak i opracowań. Nie można powiedzieć, że na rynku księgarskim, w intrenecie czy w bibliotekach nie ma dostępnej dogłębnej wiedzy na temat jego życia i nauczania. Z recepcją tego co po sobie pozostawił z pewnością jest gorzej, ale to odrębna historia, do głębszego spokojnego namysłu.

A propos recepcji – tym razem mowa będzie właśnie o niej. Co prawda mówi się, że jedna jaskółka wiosny nie czyni, ale skoro już przyleciała to za nią mogą pojawić się następne. Być może to właśnie jest trop do oceny historii błogosławionego prymasa ukazanego w …komiksie. Trudu jego publikacji podjął się Instytut Wydawniczy PAX. Słowo „trud” jest tu chyba nie bez znaczenia albowiem czytelnik otrzymuje rzecz bardzo komplementarnie dopracowaną zarówno edytorsko, jak i treściowo, tudzież wykonaną z dużą, żeby nie powiedzieć maksymalną starannością o pokazanie realiów historycznych.

To wszystko jest niezmiernie ważne bo komiks to …komiks – środek przekazu, który niesie ze sobą pokusę infantylizacji prezentowanej treści, z drugiej zaś strony ukazanie Stefana Wyszyńskiego – postaci powszechnie postrzeganej pomnikowo, w anturażu komiksowej kreski mogło zdawać się „mission imposible”, a jednak. Kto weźmie do ręki publikację z rysunkami Andrzeja Graniaka do scenariusza stworzonego przez jego syna Mikołaja, przekona się o tym, że jak się do tematu zabrać na poważnie to …wszystko można. Pewnie niemała w tym zasługa konsultacji historycznej prof. Pawła Skibińskiego oraz dr. Karola Mazura z Muzeum Powstania Warszawskiego, oraz liturgicznej – wszak mamy do czynienia z rzeczywistością z tzw. czasów przedsoborowych – dr. Pawła Milcarka. Po prostu każdy zrobił swoje, a nad wszystkim czuwały redaktorki: Marta Karpińska i Anna Ostrowska.

Niezwykle istotny wydaje się również etap życia Stefana Wyszyńskiego, który wydawcy zdecydowali się wybrać jako tematykę publikacji. Są to mianowicie ostatnie lata niemieckiej okupacji, które przyszły prymas spędził w Ośrodku dla Ociemniałych w Laskach koło Warszawy. Temat wdzięczny, bo można łatwo powiązać go z wydarzeniami historycznymi znanymi z podręczników historii, czyli z powstaniem warszawskim. Poza tym na kartach komiksu ma szansę pojawienia się przy okazji bł. Maria Róża Czacka, co wydaje się mieć spore znaczenie, bo postać ta w życiu późniejszego prymasa odgrywała znaczącą rolę.

Po drugie – z pewnością ta kwestia również była przez wydawców brana pod uwagę – rzeczy, w których uczestniczył Stefan Wyszyński toczyły się z dużą dynamiką, co dla komiksu ma ogromne znaczenie, przy całym tragizmie tego, co się wówczas działo w Warszawie i jej okolicach. Sam bohater, uczestniczący w konspiracji AK-owskiej staje się, szczególnie dla młodego czytelnika, bardziej wyrazisty, a jego przesłanie moralne, wyrażone na kartach książki, zderzone jest z określoną rzeczywistością. Jest to ogromnie ważne, bo czytelnicy, którzy być może z owymi wymienionymi powyżej publikacjami się nie spotkali, mogą tu zobaczyć człowieka z krwi i kości, który pozostał sobie wierny pomimo zewnętrznych okoliczności, a to może zachęcić do wejrzenia w głąb jego nauczania. Doskonałym uwieńczeniem całości są przejmujące ostatnie strony, będące niejako kluczem do późniejszego nauczania i posługiwania Prymasa Tysiąclecia.

Poza tym jest coś jeszcze, co piszę całkowicie z własnej inicjatywy. W razie akceptacji takiej formy przekazu na rynku czytelniczym, sugeruję by rozważyć w przyszłości, jako temat kolejnych możliwych przecież komiksowych publikacji, okoliczności internowania prymasa Wyszyńskiego w Komańczy, a szczególnie kontakty polityczne, jakie nawiązała z nim wówczas władza, a z drugiej strony przenikanie do klasztoru pań z Instytutu i tworzenie się tam Ślubów Jasnogórskich, to też da się jakoś barwnie pokazać.

Na razie mamy naprawdę fajną rzecz. Prymas Tysiąclecia zafunkcjonował w komiksie, jeśli komuś wydawało się to niemożliwe, właśnie okazało się, że nie miał racji.

Andrzej Graniak, Mikołaj Graniak, Będziesz miłował. Powstańcze losy księdza Stefana Wyszyńskiego, Insytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2026

/mdk