AI stanowi realne zagrożenie dla wielu zawodów, jednym z nich bez wątpienia jest copywriting i kreator treści na social media. Mimo, że z łatwością da się rozpoznać posty stworzone przez sztuczną inteligencję, to jednak jako społeczeństwo już na tyle do tego przywykliśmy, że ani nie rodzi to oburzenia, ani nie powoduje mniejszego zainteresowania. Jednak gdy chodzi o jakieś „breaking newsy” bardziej wiarygodne są relacje świadków, bądź treść pod którą podpisana jest konkretna osoba. Czy zatem AI nie tyle nie szkodzi, co nawet uwiarygadnia tradycyjny przekaz informacji?

Wszyscy z niecierpliwością wyczekują pierwszej encykliki papieża Leona, powielają się plotki, że oczywiście będzie przede wszystkim dotyczyła sztucznej inteligencji. Przez to, że z takim zapałem patrzymy w przyszłość, umyka nam aktualne magisterium w tej materii. Ostatnim dokumentem podejmującym temat AI jest orędzie na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu pt. „Chronić ludzkie głosy i twarze”. Warto zarysować kontekst w jakim się ukazał, a była to dość dziwna moda w serwisie „X”, aby przy pomocy Groka ubierać ludzi w bikini. Słusznie rodziło to oburzenie, bo natychmiast stało się przedmiotem przemocy. Trzeba mieć też na uwadze poprzednie wydarzenia, kiedy Watykan parokrotnie wystosowywał komunikaty odnośnie deepfaków związanych z działalnością Ojca Świętego, pośród których najpoważniejszym był ten z początku pontyfikatu z przemówieniem do prezydenta Burkina Faso. Ostatecznie jednak to tylko kropla (acz ważna) w morzu zagrożeń jakie są tworzone przy pomocy AI przez wykorzystywanie wizerunków ludzi, najczęściej tych cieszących się poważaniem w społeczeństwie – prezydent Nawrocki reklamujący platformę bukmacherską, kardynał Ryś promujący suplement diety czy ojciec Knabit zachęcający do kupna leków na cukrzyce. I wiele, wiele innych z Polski i świata.

Wobec tych zagrożeń papież daje jedną receptę – dostrzeżenie wartości głosu i twarzy jako unikalnych dla człowieka i wymagających poszanowania. One niejako definiują człowieka, a tym samym jakby konstytuują cywilizację. Twarz i głos to elementy relacji z drugim człowiekiem i Bogiem. Można oczywiście wystąpić z zarzutem do orędzia, że mówi o rzeczach oczywistych, a jednak pozwala wysnuć dwa wnioski, jeden o zagrożeniu dla więzi, a drugi wskazujący rozwiązania prawne mające chronić wizerunek. Papież nie demonizuje sektora sztucznej inteligencji, pokłada w niej wiele ufności jako w narzędziu dla rozwoju cywilizacyjnego, ale podkreśla, że nie należy podchodzić do niej bezkrytycznie, trzeba mieć świadomość jej funkcjonowania, gdyż tylko świadomy użytkownik nie zatraci się, ale ubogaci. Papież postuluje też edukowanie do korzystania ze świata cyfrowego, co jest zadaniem również dla Kościoła.

To tylko dwa wątki tego dokumentu (zachęcam do lektury całości), natomiast wystarczą one dla tej krótkiej refleksji o tym jak ważne, w kontekście sztucznej inteligencji, stają się media tradycyjne, mające twarz i głos konkretnych ludzi, a tym samym biorące odpowiedzialność za przekazywane treści. I zapewne stąd wynika zmieniona w stosunku do poprzednich lat retoryka odnośnie tych orędzi – wówczas kładziono nacisk na konieczność potrzeby rzetelności i szczerości pracy dziennikarskiej, a teraz bardziej dostrzega się i dziękuje wszystkim tym, którzy tworzą treści uczciwie, także w kontekście nie korzystania z zabiegów służących osiąganiu różnego rodzaju korzyści, a niemających na względzie dobra użytkownika. Twarz i głos to więcej niż symulacja, to cały człowiek jako twórca treści, coś więcej niż technika. Podobnie odbiorca, to też twarz i głos, coś więcej niż potencjalny zysk.

/mdk