Nowy film Łukasza Palkowskiego opowiada opartą na prawdziwych wydarzeniach, mało znaną historię polskich oficerów więzionych przez NKWD po 17 września 1939 roku. Twórcy podkreślają, że dramat sprzed dekad wybrzmiewa dziś z niepokojącą aktualnością – jako opowieść o indoktrynacji, manipulacji i moralnych wyborach w starciu z totalitarnym systemem.

Akcja „Pojedynku” rozgrywa się w 1939 roku, po agresji Związku Sowieckiego na Polskę. Tysiące polskich oficerów i przedstawicieli inteligencji trafiają do niewoli NKWD. Film inspirowany jest prawdziwą historią jeńców przetrzymywanych m.in. w obozie w Kozielsku – miejscu, które miało sprawiać wrażenie względnie bezpiecznego, niemal normalnego, a w rzeczywistości było przestrzenią długotrwałej presji psychologicznej i prób ideologicznego złamania więźniów.

W centrum opowieści znajduje się światowej sławy pianista Karol Grabowski (w tej roli Jakub Gierszał), postać wzorowana na losach Zbigniewa Grzybowskiego – wybitnego muzyka, oficera Wojska Polskiego i przedstawiciela przedwojennej elity. Jego autorytet wśród współwięźniów sprawia, że staje się celem operacji prowadzonej przez sowieckiego agenta Wasilija Zarubina (Aidan Gillen). Stawką nie jest jedynie los jednego człowieka, lecz możliwość podporządkowania całej grupy jeńców.

Opowiadamy o wojnie, która nie toczy się na pierwszej linii frontu. To starcie dwóch światów i dwóch systemów wartości, rozegrane w gabinecie, poprzez rozmowę, obietnicę i manipulację – podkreślają twórcy filmu. Ich zdaniem historia sprzed lat brzmi dziś jak ostrzeżenie, bo „mechanizmy indoktrynacji i presji wobec jednostki pozostają niezmiennie aktualne”.

Reżyser Łukasz Palkowski zaznacza, że impulsem do realizacji filmu było odkrycie mało znanego fragmentu historii.

Mało kto wie, że celem działań NKWD wobec polskich oficerów nie było początkowo fizyczne unicestwienie, lecz próba zwerbowania i podporządkowania sobie przyszłych elit kraju – wskazuje. To właśnie ta strategia – oparta na iluzji bezpieczeństwa i długotrwałej presji psychologicznej – stanowi historyczne tło „Pojedynku”.

Film nie unika kontekstu współczesnego. Twórcy i aktorzy podkreślają, że mentalność i metody działania sowieckiego aparatu represji, pokazane w filmie, nie należą wyłącznie do przeszłości.

Twórcy świadomie odchodzą od patosu, koncentrując się na doświadczeniu jednostki i dramatycznych wyborach, przed którymi stają ludzie postawieni wobec systemu, który próbuje odebrać im godność, sumienie i wolność.

Podkreślają też, że „Pojedynek” nie jest filmem historycznym w klasycznym sensie. Pod kostiumem z epoki kryje się thriller psychologiczny, który stawia pytania o granice kompromisu, cenę przetrwania i odpowiedzialność jednostki wobec innych. Mechanizmy manipulacji, indoktrynacji i presji psychologicznej pokazane w filmie odnoszą się nie tylko do doświadczeń sprzed lat, lecz także do współczesności, w której podobne strategie wciąż są wykorzystywane wobec ludzi i całych społeczeństw.

Światowa i polska premiera „Pojedynku” odbędą się 27 lutego.

Zwiastun filmu:

Źródło: eKAI

/mdk