Za nami najważniejsze święta w roku liturgicznym, na święceniach pokarmów bez wątpienia były tłumy, cały Wielki Tydzień był idealną okazją, aby głosić z całą mocą politykę na ambonach. Ja niestety nie usłyszałem za wielu politycznych kazań i szkoda… a piszę to całkowicie poważnie, ponieważ Kościół powinien zabierać głos w tak ważnej dziedzinie życia!

Na starcie, żeby już może bardziej nie budzić więcej kontrowersji, przypomnę klasyczną definicję polityki, czyli „roztropna troska o dobro wspólne”. W tym krótkim opisie jak widać nie wymienia się ani konkretnych ugrupowań politycznych, ani nazwisk na kartach wyborczych. Bez wątpienia na przestrzeni czasu powstało wiele różnych opracowań poszerzających horyzont tej definicji, ale warto skrótowo przyjrzeć się jej słowo po słowie w kontekście nauczania społecznego Kościoła. Chociaż roztropność może być największym punktem spornym, ze względu na wartość subiektywną, to niekoniecznie tak ma się sprawa w katechezie. Rozdział religii i państwa sprawia, że partykularne interesy poszczególnych grup zasadniczo nie powinny wpływać na kształt konkretnej „roztropności”, czyli proponowania najlepszych rozwiązań jakichś problemów. I gdzieś w tym rozumieniu plasuje się też dobro wspólne, czyli pewien konkret, jakaś wartość ważna dla ogółu. Naturalnym jest, że wchodząc w różne konszachty bonum commune staje się częściowo prywatne, a roztropność – przyjęciem pewnych poglądów, zamiast poszukiwaniem uniwersalistycznych rozwiązań.

W kontekście tej definicji kluczem dla nas będzie jednak „troska”. Dlaczego? Bo jak głosi tytuł jednej z encyklik społecznych Jana XXIII, Kościół jest matką i nauczycielką. Z racji swej społecznej natury par excellence musi uczyć wiernych i troszczyć się o nich. W ten sposób, realizując zadanie nauczycielskie, powinien na ambonach pouczać społeczeństwo o wyborach właściwej drogi, zwłaszcza w kontekście problemów, z którymi mierzą się na co dzień, czyli w dużej mierze także w aspekcie tego, co „leci” w wiadomościach, bo bywa dość często tak, że nastawieni przez media głównego nurtu, zabieramy stanowisko w sprawach, o których nie mamy zielonego pojęcia. A jak realizować aspekt matczynej troski? W łagodnej interpretacji można uznać, że chodzi wyłącznie o wychowanie, jednak pokuszę się tutaj o pewną kontrowersję, mianowicie matka walczy o dobro swoich dzieci, tego uczy świat zwierząt, w przypadku zagrożenia samica wychodzi naprzeciw drapieżcy. Wydaje się, że wobec różnych drapieżców tego świata, kraju, regionu, drapieżców biznesu i tej źle rozumianej „polityki” potrzeba jasnego głosu pasterzy Kościoła, wezwania do przemiany serc.

Pewien przełom idzie ze Stolicy Apostolskiej, gdyż tak wyraźnego, a zarazem wyrafinowanego języka krytyki wobec wojny na Bliskim Wschodzie niemal nie słychać w świecie. Chociaż jesteśmy mentalnie zaangażowani w ten konflikt, to jednak bardziej konieczne jest zabieranie głosu wobec problemów hic et nunc dla społeczeństwa. A zdecydowanie jest o czym mówić. Może jest to jedna ze ścieżek odbudowania społecznego zaufania, które w ostatnich latach leci łeb na szyję? Może słabość grzechu politykowania na ambonach przerodzi się w moc rzeczywistej polityki Kościoła jako społecznego adwokata? Bo czyż nie dzięki temu w latach 80-tych Kościół stał się ośrodkiem społecznym? Minione czasy nie wrócą, ale dziś ludzie wciąż potrzebują instytucji dającej nieskończoną wartość duchową, ale jednocześnie taką, która będzie blisko codziennych problemów.

/mdk